De geschiedenis van Orvieto loopt van een Etruskische nederzetting die bloeide tussen de 6e en 4e eeuw v.Chr. tot een middeleeuwse stadstaat die in de 13e en 14e eeuw haar grootste omvang bereikte. De stad ligt op een tufsteenplateau en brengt die periodes samen in haar archeologische collecties, kathedraal en bewaard gebleven stadsstructuur.
- Ligging: Een natuurlijk tufsteenplateau, ongeveer 150 meter boven de omliggende vlakte.
- Vroege geschiedenis: De oudste sporen dateren uit de 9e eeuw v.Chr.
- Middeleeuws keerpunt: Orvieto werd in 1137 een vrije stadstaat.
- Historisch monument: De bouw van de kathedraal begon aan het einde van de 13e eeuw.
Orvieto vóór de middeleeuwen
De vroege geschiedenis van Orvieto begint met sporen uit de 9e eeuw v.Chr., gevolgd door een Etruskische nederzetting die eeuwen later tot bloei kwam. De hoge ligging op een natuurlijk tufsteenplateau, ongeveer 150 meter boven de omliggende vlakte, is kenmerkend voor de stad.
De nederzetting bereikte haar hoogtepunt tussen de 6e en 4e eeuw v.Chr. en raakte vervolgens in de Romeinse tijd in verval. Die ontwikkeling biedt een handig kader om de archeologische overblijfselen te bekijken: het Etruskische Orvieto was een belangrijke periode in de geschiedenis van de stad, maar zeker niet de laatste.
Na het verval in de Romeinse tijd ontstond rond het jaar 1000 een nieuwe nederzetting op de rots. Daarna groeide Orvieto in de middeleeuwen uit tot de stad die in latere geschriften wordt beschreven.
Wat kun je zien van het Etruskische verleden van Orvieto?
Je ontdekt het Etruskische verleden van Orvieto het best in de archeologische musea en ondergrondse ruimtes. Het Claudio Faina Museum en het Gemeentelijk Archeologisch Museum zijn gevestigd in Palazzo Faina aan Piazza Duomo. Hun collecties brengen je dichter bij de vroege geschiedenis van de stad.
Palazzo Faina werd halverwege de 19e eeuw gebouwd met gebruikmaking van delen van het huis van de familie Monaldeschi. In 1954 kreeg het gebouw een museumbestemming. Zowel het Etruskische Museum Claudio Faina als het Gemeentelijk Archeologisch Museum is er gevestigd.
Piazza Duomo is dan ook een praktische plek om met archeologische collecties te beginnen. Ook in het Museo archeologico nazionale di Orvieto ontdek je meer over de archeologische geschiedenis van de stad.
Het ondergrondse netwerk van Orvieto biedt een ander perspectief. De grotten, waterputten en tunnels in het tufsteen houden verband met de Etruskische oorsprong van de stad.
In deze gids voor een bezoek onder de grond lees je meer over de grotten, waterputten en tunnels van Orvieto Underground.
Hoe werd Orvieto een middeleeuwse stad?
Orvieto werd in 1137 een vrije stadstaat: een belangrijke stap in de middeleeuwse geschiedenis van het stadsbestuur. Die status werd dat jaar formeel erkend en in 1157 bij officieel besluit bevestigd.
De stad bereikte haar grootste omvang in de 13e en 14e eeuw. De stadsstructuur is sindsdien grotendeels onveranderd gebleven, waardoor het historische centrum nog altijd de vorm van de middeleeuwse stad laat zien.
De kathedraal is een van de duidelijkste monumenten uit deze periode. De bouw begon aan het einde van de 13e eeuw en ging door tot in de eerste helft van de 14e eeuw.
De kathedraal is gewijd aan Santa Maria Assunta in Cielo en staat bekend om de gouden mozaïeken op de gevel en het roosvenster, toegeschreven aan Andrea di Cione (Orcagna) en gedateerd rond 1354. Binnen verbinden de fresco’s van het Laatste Oordeel van Luca Signorelli het gebouw met de artistieke geschiedenis van de stad.
De kathedraal en de omliggende straten vormen een natuurlijk vertrekpunt om het historische centrum te leren kennen. De straten en bezienswaardigheden komen aan bod in deze gids voor de oude stad van Orvieto.
Waar kun je de geschiedenis van Orvieto ontdekken?
Je volgt de geschiedenis van Orvieto langs de archeologische musea, de kathedraal, ondergrondse ruimtes en een historische waterput. Deze plekken vertegenwoordigen verschillende periodes. Door er meerdere te bezoeken, breng je de Etruskische, middeleeuwse en latere hoofdstukken met elkaar in verband.
Let bij de kathedraal op de gouden mozaïeken op de gevel, het roosvenster en de fresco’s van Signorelli. Volgens de gemeente zijn er toegankelijke ingangen en routes voor bezoekers met een beperking. Neem bij specifieke behoeften contact op met de kassa. Tijdens liturgische diensten zijn toeristische bezoeken niet toegestaan.
Het Claudio Faina Museum en het Gemeentelijk Archeologisch Museum brengen archeologische collecties samen in Palazzo Faina aan Piazza Duomo. Een monument uit een latere periode is Pozzo di San Patrizio.
Paus Clemens VII gaf opdracht tot de bouw nadat hij tijdens de Plundering van Rome in 1527 zijn toevlucht had gezocht in Orvieto. De waterput werd ontworpen door Antonio da Sangallo de Jongere en in 1537 voltooid.
De waterput is 62 meter diep en 13 meter breed. Twee afzonderlijke wenteltrappen van elk 248 treden leiden naar een kleine brug onderin, die de trappen met elkaar verbindt. De ligging in het centrum van Orvieto wordt ook als panoramisch omschreven.
Een praktische volgorde voor een bezoek in het teken van geschiedenis
Je kunt je historische ontdekkingstocht beginnen in de archeologische musea, daarna de kathedraal bezoeken en afsluiten bij een ondergrondse plek of historische waterput. Zo ga je van het archeologische verleden van de stad naar middeleeuwse monumenten en latere bouwkundige hoogstandjes.
- Begin bij Palazzo Faina met het Claudio Faina Museum en het Gemeentelijk Archeologisch Museum aan Piazza Duomo.
- Loop daarna naar de kathedraal om de gevel te bekijken en meer te ontdekken over de artistieke geschiedenis.
- Voeg een ondergronds bezoek toe om de grotten, waterputten en tunnels in het tufsteen te zien, of bezoek Pozzo di San Patrizio en de twee wenteltrappen.
De musea zijn dagelijks geopend van 09:30–18:00 van 1 april tot en met 30 september en van 10:00–17:00 van 1 oktober tot en met 31 maart. Reserveren is niet nodig. Een kaartje voor de kathedraal kost €11.
Kinderen tot en met 10 jaar, bezoekers met een beperking en hun begeleiders met de juiste documentatie krijgen onder andere gratis toegang. Openingstijden en ticketregelingen kunnen wijzigen, dus controleer de officiële website voordat je vertrekt.
Vanaf de kamers van Hotel Kristall in Orvieto is het ongeveer 13 minuten rijden naar de kathedraal. Het hotel is een driesterrenuitvalsbasis voor een bezoek aan het historische centrum.
Veelgestelde vragen
Wanneer werd Orvieto een vrije stadstaat?
Orvieto werd in 1137 een vrije stadstaat. Een officieel besluit bevestigde die status in 1157.
Wanneer bereikte de Etruskische nederzetting van Orvieto haar hoogtepunt?
De nederzetting bereikte haar hoogtepunt tussen de 6e en 4e eeuw v.Chr. en raakte daarna in de Romeinse tijd in verval.
Hoeveel treden heeft Pozzo di San Patrizio?
De twee afzonderlijke wenteltrappen hebben elk 248 treden. Onderaan verbindt een kleine brug de trappen met elkaar.